İlmin Mala Üstünlüğü Ve Maldan Daha Hayırlı Olması

İlmin Mala Üstünlüğü Ve Maldan Daha Hayırlı Olması

  1. İlim Nebilerin mirasıdır. Mal ise, meliklerin ve zenginlerin mirasıdır.
  2. İlim sahibini korur, mal sahibi ise malını korur.
  3. Arcama ve inafa malı azaltırken, ilmi öğretme ilmi daha da artırır.
  4. Mal sahibi öldüğünde malı onu terkeder, ilim ise kabrinde onunla birlikte olur.
  5. İlim mala hâkimdir, mal ise  ilim hakkında hüküm veremez.
  6. Mal kafirin de eline geçer mümiin de iyi kimsenin de ve facirin de, hayırlı ilim ise ancak ise ancak mümine nasip olur.
  7. İlme sultanlar gibi bütün insanlar muhtaçtır, mala ise ancak yokluk ve fakirlik ehli muhtaç olur.
  8. İnsan nefsi ilimle şeref sahibi olur ve temizlenir. Bu da nefsin kemaline sebep olur.Malın ise böyle bir özelliği yoktur. Aksine nefis ne kadar mal sahibi olursa, o kadar cimrileşir ve daha çok mal sahibi olmak ister. Nefsin ilim elde etmeye olan hırsı ise, ilmi daha da artırır ve onu korur.Bu nefsin kemalindendir. Mal ise ise nefsin denaetindendir.
  9. Mal insanın tuğyanına, bübürlenmesine ve kibrine sebep olur. İlim ise insanı tevazua, Allah’a ubudiyete davet eder, mal ise insnanı meliklerin sıfatına davet eder.
  10. İlim insanın yaratıldığı gayeye ulaşmasına vesiledir, mal ise, nefisiyle bu gayenin arasına girer.
  11. İlim sevgisi ve ilim talebi, her itaatin aslıdır. Dünya sevgisi ve mal sevigisi ve onu arzulama ise bütün kötülüklerin aslıdır.
  12. Zenginin değeri -sahip olduğu- malıdır. Alimin kıymeti ise ilimi sebebiyledir. Zengin kimse malıyla güçlüdür, malı elden gittiği zaman kıymeti de elden gider ve değersiz bir halde kalır. İlimin ise, değeri asla yok olmaz; aksine her gün daha artar ve daha da güzelleşir.
  13. Allah itaat eden bütün insanlar ancak ilim sayesinde Allah’a itaat etmişlerdir.Allah’a isyan edenlerse, çoğunluğu mal sebeiyle O’na isyan etmişlerdir.
  14. 14.Alim insanları ilimle  ve haliyle Alla’a davet eder. Mal biriktiren kimse ise, malıyla ve haliyle insanları dünyaya bağlanmaya davet eder.
  15. Mal çoğunlukla sahibinin helakine sebep olur. Zira mal, bütün nefislerin aşık olduğu bir şeydir.Kişi sevdiği malı kendisine tahsis ettiğini görünce onu helak etmenin yollarını arar. İlim zenginliğine gelince, ilim sahibinin ve diğer insanların da hayatının sebebi olur. İnsanlar ilmi kendilerine tercih edenleri gördüklerinde, onlar da onları kendi nefislerine tercih ederler.
  16. Malın sahibi malını infak edip harcadığında övülür ve takdir edilir. lim sahibi ise ancak ona sahip çıktığında ve ilimle ahlaklandığında övülür ve sevilir.
  17. Mal sahibi zengin kimse, bir gün mutlaka malından ayrılacaktır. Bu ayrıklık sebebiyle de elem duyar acı çeker. İlimle zengin kimse ise, zeval bulmayan bir zenginliğin sahibi olmuştur. Mal sahibi olmadan duyulan lezzetlerin hepsi zail olacaktır. İlimle zengin olanın ise, duyduğu lezzet ebedî devam eder ve bu zenginliğinden sonra hiçbir elem ve acı ona isabet etmez.”

İmam İbnu’l-Kayyim el-Cevziyye: Miftahu Dari’s-Seade: c.1,s.418-421